{"id":504,"date":"2020-11-09T13:39:27","date_gmt":"2020-11-09T12:39:27","guid":{"rendered":"http:\/\/test.muzeum.dzialdowo.pl\/?p=504"},"modified":"2021-01-14T06:30:37","modified_gmt":"2021-01-14T05:30:37","slug":"historia-zamku-krzyzackiego-w-dzialdowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeum.dzialdowo.pl\/?p=504","title":{"rendered":"Historia: Zamku Krzy\u017cackiego w Dzia\u0142dowie"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
Historia:<\/h5>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
Zamku Krzy\u017cackiego w Dzia\u0142dowie<\/h5>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Pocz\u0105tki<\/h4>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Zakon krzy\u017cacki wzni\u00f3s\u0142 pierwsz\u0105 warowni\u0119 obronn\u0105 na terenie Dzia\u0142dowa w 1306 roku. Prawdopodobnie by\u0142a to drewniana stra\u017cnica, przekszta\u0142cona z ziemno-drewnianego grodziszcza pruskiego. Przywilej lokacyjny dla miasta Dzia\u0142dowa wydano 14 sierpnia 1344 roku. R\u00f3wnolegle z tym jak powstawa\u0142o miasto, Krzy\u017cacy zacz\u0119li budowa\u0107 te\u017c murowany zamek z ceg\u0142y. Kompleks wzniesiono na wystaj\u0105cym z doliny Nidy wzg\u00f3rzu. Dzi\u0119ki temu by\u0142 on z trzech stron naturalnie chroniony i tylko z jednej trzeba by\u0142o wykopa\u0107 fos\u0119. Dom g\u0142\u00f3wny by\u0142 czworoboczn\u0105 kamienn\u0105 konstrukcj\u0105 o r\u00f3wnych bokach licz\u0105cych oko\u0142o 46 metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci. Jego g\u0142\u00f3wny zarys pokazuje klarowny podzia\u0142 na trzy cz\u0119\u015bci. Najbardziej widoczne jest to na pi\u0119trze, gdzie rozlokowano trzy mniej wi\u0119cej r\u00f3wnej wielko\u015bci pomieszczenia. Ka\u017cd\u0105 z nich przykrywa\u0142y trzy sklepienia gwia\u017adziste. Kaplic\u0119 umieszczono w \u015brodku, refektarz od po\u0142udnia, a izb\u0119 administracyjn\u0105, kt\u00f3ra w p\u00f3\u017aniejszych czasach s\u0142u\u017cy\u0142a za pisari\u0119 od p\u00f3\u0142nocy. Pierwsze pi\u0119tro pe\u0142ni\u0142o rol\u0119 reprezentacyjn\u0105. Do kaplicy i refektarza wchodzi\u0142o si\u0119 z kru\u017cgank\u00f3w od strony dziedzi\u0144ca. Jak w wi\u0119kszo\u015bci zamk\u00f3w prokuratorskich, parter pe\u0142ni\u0142 funkcje mieszkalno-gospodarcze. Znajdowa\u0142y si\u0119 tam izby kuchenne i spi\u017carnie, a tak\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 mieszkalna. Ca\u0142a budowla przykryta by\u0142a dwuspadowym dachem. Pierwotnie nie istnia\u0142y skrzyd\u0142a boczne kompleksu zamkowego, a jedynie mury obronne.<\/p><\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Najazd Kiejstuta i przebudowy<\/h4>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Dzia\u0142dowo graniczy\u0142o z Mazowszem, dlatego od samego pocz\u0105tku swojego istnienia by\u0142o przedmiotem zainteresowania wojsk polskich i litewskich. Pierwszy raz dzia\u0142dowska twierdza ucierpia\u0142a w 1376 roku. W\u00f3wczas wojska litewskie Kiejstuta zaatakowa\u0142y i spl\u0105drowa\u0142y krzy\u017cacki zamek w Dzia\u0142dowie. Po tym naje\u017adzie, Zakon zdecydowa\u0142 si\u0119 wzmocni\u0107 fortyfikacj\u0119. Na prze\u0142omie lat 70 i 80 XIV wieku, przyst\u0105piono do budowy mur\u00f3w otaczaj\u0105cych dziedziniec z gankiem obronnym. Brama wjazdowa podobnie jak poprzednio mie\u015bci\u0142a si\u0119 w zachodnim naro\u017cniku. Strzeg\u0142a jej pot\u0119\u017cna wie\u017ca o wysoko\u015bci oko\u0142o 14 metr\u00f3w i murach grubo\u015bci 3 metr\u00f3w. Baszta, poza rol\u0105 obronn\u0105, mog\u0142a pe\u0142ni\u0107 te\u017c funkcje mieszkalne i s\u0142u\u017cy\u0107 jako miejscowe wi\u0119zienie. Przed murami pojawi\u0142 si\u0119 usypany pas ziemi. Zosta\u0142 on otoczony palisad\u0105 i murem obronnym wyposa\u017conym w blanki. Te zabiegi okaza\u0142y si\u0119 pocz\u0105tkiem szerszej rozbudowy dzia\u0142dowskiej warowni. W 1383 roku zamek zosta\u0142 awansowany z rangi prokuratorskiej do w\u00f3jtowskiej. W zwi\u0105zku z tym wzros\u0142a za\u0142oga twierdzy, a co za tym idzie zwi\u0119kszy\u0142y si\u0119 potrzeby gospodarcze kompleksu. W tym czasie przyst\u0105piono do budowy skrzyd\u0142a p\u00f3\u0142nocno-wschodniego. Mury zosta\u0142y dostawione do pierwotnych otwor\u00f3w wej\u015bciowych w elewacji dziedzi\u0144cowej. Podczas tej rozbudowy na parterze Domu Du\u017cego powsta\u0142a kuchnia. Wyposa\u017cona by\u0142 w palenisko i ogromny komin umieszczony we wschodnim naro\u017cniku budynku. Pomieszczenie nad kuchni\u0105 zagospodarowano na kancelari\u0119. W nowym p\u00f3\u0142nocno-wschodnim skrzydle na dole mie\u015bci\u0142y si\u0119 piekarnia, browar, komora solna, a tak\u017ce spi\u017carnia. Nad nimi na pi\u0119trze by\u0142y jeszcze dwie mniejsze izby i jedna wi\u0119ksza sala. Za kaplic\u0105, od strony p\u00f3\u0142nocnej wybudowano schody prowadz\u0105ce na g\u00f3rne pi\u0119tro. Tam mie\u015bci\u0142o si\u0119 pomieszczenie, kt\u00f3re by\u0142o prawdopodobnie przeznaczone do cel\u00f3w administracyjnych. R\u00f3wnolegle prowadzono prace zwi\u0105zane z wzniesieniem murowanego skrzyd\u0142a po\u0142udniowo-zachodniego, kt\u00f3re wcze\u015bniej by\u0142o jedynie drewnianym zabezpieczeniem. Po jego rozbudowie, rozlokowano tam pomieszczenia mieszkalne dla za\u0142ogi zamku. Jeszcze przed bitw\u0105 pod Grunwaldem nast\u0105pi\u0142a ostatnia z czterech faz gotyckich rozbudowy zamku. Wtedy zar\u00f3wno Dom Du\u017cy jak i oba skrzyd\u0142a zosta\u0142y podniesione o jeden poziom do g\u00f3ry. Ta kondygnacja zagospodarowana zosta\u0142a na spichlerz, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 jako magazyn. W tym czasie zmieniono r\u00f3wnie\u017c szczyty Domu Du\u017cego. Poza budynkiem g\u0142\u00f3wnym, podniesiono r\u00f3wnie\u017c oba zamkowe skrzyd\u0142a, a dziedziniec zosta\u0142 wybrukowany.<\/p><\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

W obliczu wojen krzy\u017cackich<\/h4>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Na pocz\u0105tku sierpnia 1409 roku wybuch\u0142a wielka wojna, a oddzia\u0142y krzy\u017cackie zacz\u0119\u0142y naje\u017cd\u017ca\u0107 Mazowsze i Polsk\u0119. W rezultacie doprowadzi\u0142o to do bitwy pod Grunwaldem 15 lipca 1410 roku. Zanim jednak do tego dosz\u0142o, wojska polsko-litewskie pod dow\u00f3dztwem W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y bez problemu zdoby\u0142y dzia\u0142dowski zamek, kt\u00f3ry pozosta\u0142 niezabezpieczony. Miasto zosta\u0142o przez kr\u00f3la przekazane Siemowitowi IV, a funkcj\u0119 starosty pe\u0142ni\u0142 Wojciech Sierpski. Dzia\u0142dowo bardzo kr\u00f3tko pozosta\u0142o w polskim w\u0142adaniu. Pod koniec wrze\u015bnia 1410 roku na warowni\u0119 najecha\u0142 pruski szlachcic Piotr ze S\u0142awkowa. Krzy\u017cacy odbili twierdz\u0119, a starost\u0119 polskiego wraz z nieliczn\u0105 za\u0142og\u0105 obronn\u0105 uwi\u0119zili w lochach zamkowych. P\u00f3\u017aniej Jagie\u0142\u0142o jeszcze dwukrotnie zdobywa\u0142 dzia\u0142dowski zamek w latach 1414 i 1422. W trakcie wojny trzynastoletniej warownia bardzo cz\u0119sto zmienia\u0142a w\u0142a\u015bciciela. Ostatecznie na mocy postanowie\u0144 II pokoju toru\u0144skiego z 19 pa\u017adziernika 1466 roku, dzia\u0142dowska twierdza wraz z miastem wesz\u0142a w sk\u0142ad Prus Zakonnych. D\u0142ugie i skomplikowane stosunki polsko-krzy\u017cackie zako\u0144czy\u0142a wojna pruska. Polacy ruszyli na zamek w Dzia\u0142dowie 31 grudnia 1519 roku. Pierwsze natarcie zako\u0144czy\u0142o si\u0119 niepowodzeniem, poniewa\u017c brakowa\u0142o machin obl\u0119\u017cniczych. W kwietniu 1520 roku mia\u0142a miejsce kolejna pr\u00f3ba zdobycia fortyfikacji. Oddzia\u0142ami polskimi dowodzi\u0142 kasztelan p\u0142ocki Piotr Kryski. Polacy spalili wie\u017c\u0119 obronn\u0105 wraz z przedzamczem i zdobyli twierdz\u0119. Ostatni w\u00f3jt Dzia\u0142dowa Hans von Gabelentz wraz z trzydziestoma rycerzami uciekli do pobliskiej Nidzicy. Zamek pozosta\u0142 w polskich r\u0119kach do 1525 roku. Po ho\u0142dzie pruskim powsta\u0142y Prusy Ksi\u0105\u017c\u0119ce, kt\u00f3re by\u0142y lennem Polski. W ich sk\u0142ad wesz\u0142o r\u00f3wnie\u017c Dzia\u0142dowo. Od tej pory na zamku zacz\u0119li zasiada\u0107 starostowie ksi\u0119cia. Pierwszym z nich by\u0142 Melchior von Rechenberg.<\/p><\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Okres upadku<\/h4>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

W okresie ksi\u0105\u017c\u0119cym, za rz\u0105d\u00f3w Albrechta Hohenzollerna zamek w Dzia\u0142dowie pozostawa\u0142 w dobrym stanie. Za spraw\u0105 przybyszy z Czech w 1549 roku rozpocz\u0119to budow\u0119 wodoci\u0105gu. Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej w latach 1562-1566 na dzia\u0142dowskiej twierdzy przebywa\u0142 hrabia Rafa\u0142 Leszczy\u0144ski, kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 starosty i by\u0142 dzier\u017cawc\u0105 Dzia\u0142dowa. Z kolei w 1583 roku, za spraw\u0105 ksi\u0119cia Jerzego Fryderyka, rozpocz\u0119to przebudow\u0119 zamku i urz\u0105dzanie nowych komnat w stylu renesansowym. Z rysunk\u00f3w P. Lemkego z 1676 roku wynika, \u017ce prace remontowe dotyczy\u0142y g\u0142\u00f3wnie naro\u017cnej baszty bramnej, bramy wjazdowej, elewacji skrzyd\u0142a p\u00f3\u0142nocno-wschodniego oraz wewn\u0119trznych kru\u017cgank\u00f3w. Z projekt\u00f3w Lemkego mo\u017cna si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dowiedzie\u0107 do czego by\u0142y przeznaczone poszczeg\u00f3lne pomieszczenia. Z czas\u00f3w krzy\u017cackich zachowa\u0142a si\u0119 kuchnia, a na I pi\u0119trze Domu Du\u017cego kancelaria i kaplica. W skrzydle p\u00f3\u0142nocno-wschodnim na dole funkcjonowa\u0142y piekarnia, browar i magazyn solny, a na pi\u0119trze ulokowano sal\u0119 reprezentacyjn\u0105. W skrzydle znajduj\u0105cym si\u0119 po przeciwnej stronie by\u0142y mieszkania. W centralnej cz\u0119\u015bci przedzamcza znajdowa\u0142 si\u0119 ogr\u00f3d zamkowy. W 1628 roku wybudowano now\u0105 \u0142a\u017ani\u0119 z pralni\u0105 i wielki komin kuchenny. Od 1636 roku nowym dzier\u017cawc\u0105 kompleksu zosta\u0142 Reinhold von Rosen. R\u00f3d Rosen\u00f3w rzadko przebywa\u0142 w mie\u015bcie, a na zamku wida\u0107 by\u0142o coraz wi\u0119cej zniszcze\u0144. Dodatkowo Dzia\u0142dowo sta\u0142o si\u0119 aren\u0105 walk podczas potopu szwedzkiego. Sam kr\u00f3l Karol X Gustaw stacjonowa\u0142 na zamku w Dzia\u0142dowie zim\u0105 1655-1656 r. Przyjmowa\u0142 tam poselstwa z Turcji, Anglii, Rosji i Siedmiogrodu. To tureckie zosta\u0142o uwie\u0144czone na miedziorycie Erika Dahlberga. Pod koniec XVII wieku na zamku by\u0142y widoczne pop\u0119kane mury pruskie i nieszczelny dach, ponadto mocno zaniedbane by\u0142y r\u00f3wnie\u017c komnaty. Zniszczenia potwierdza raport z inwentarza, kt\u00f3ry w 1677 roku przeprowadzi\u0142 Wilhelm Bleynagel. Proces upadku kompleksu przyspieszy\u0142 fakt, \u017ce starostowie i zarz\u0105dcy przebywali w nim jedynie okazyjnie. Mieszkali zwykle w swoich maj\u0105tkach lub przebywali na zamku w Nidzicy, je\u015bli \u0142\u0105czyli te dwa urz\u0119dy. Dawna dzia\u0142dowska twierdza zacz\u0119\u0142a si\u0119 stopniowo przekszta\u0142ca\u0107 w zak\u0142ad gospodarczy. W 1703 roku zamek ucierpia\u0142 podczas najazdu na miasto Szwed\u00f3w. Po tej wojnie kaplic\u0119 przekazano gminie reformowanej, a kaznodziei przydzielono na zamku izb\u0119 mieszkaln\u0105. G\u0142\u00f3wny budynek wraz z przedzamczem odnowiono cz\u0119\u015bciowo w XVIII wieku. Powsta\u0142y w\u00f3wczas nowe budynki gospodarcze i wyremontowano sale zamkowe. W 1771 roku dzier\u017cawca zamku przeprowadzi\u0142 si\u0119 do nowego domu urz\u0119dowego w Ksi\u0119\u017cym Dworze. Przeniesiono tam folwark kr\u00f3lewski wraz z zabudowaniami gospodarczymi z przedzamcza. Ca\u0142y kompleks zacz\u0105\u0142 pustosze\u0107, jedynie kilka pomieszcze\u0144 wykorzystywa\u0142 garnizon dzia\u0142dowski na magazyny, inne wydzier\u017cawiono cechom lub mieszczanom. Wojny napoleo\u0144skie r\u00f3wnie\u017c nie oszcz\u0119dzi\u0142y dzia\u0142dowskiej warowni. W 1806 roku Francuzi bez problem\u00f3w zaj\u0119li miasto. Podczas tej wojny z zamku zgin\u0119\u0142a metalowa szafa z najwa\u017cniejszymi starymi dokumentami. \u0141awki i krzes\u0142a, kt\u00f3re by\u0142y sk\u0142adowane w jednym z zamkowych pomieszcze\u0144, zosta\u0142y przez Francuz\u00f3w spalone, a okna powybijane. Zamek w Dzia\u0142dowie zacz\u0105\u0142 stopniowo popada\u0107 w coraz wi\u0119ksz\u0105 ruin\u0119. W 1823 roku zawali\u0142o si\u0119 sklepienie w sali parterowej Domu Du\u017cego. W po\u0142owie XIX wieku na dziedzi\u0144cu powsta\u0142 magazyn solny, a obydwa boczne skrzyd\u0142a kompleksu uleg\u0142y rozbi\u00f3rce. Dope\u0142nieniem destrukcyjnego procesu niszczenia dzia\u0142dowskiego zamku by\u0142 po\u017car z 1868 roku. To w\u0142a\u015bnie wtedy sp\u0142on\u0105\u0142 dach budynku g\u0142\u00f3wnego. Przez ponad 40 kolejnych lat, warownia pozostawa\u0142a bez pokrycia. Dopiero w latach 1910-1911 przyst\u0105piono do prac polegaj\u0105cych na usuni\u0119ciu p\u0119kni\u0119\u0107 z zamku i odbudowano dach. Podczas walk prowadzonych w ramach I wojny \u015bwiatowej, sp\u0142on\u0105\u0142 w Dzia\u0142dowie ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki. Z tego powodu od 1915 roku, ewangelickie nabo\u017ce\u0144stwa zosta\u0142y przeniesione do zamkowej kaplicy. W tym okresie za zgod\u0105 konserwatora prowincjonalnego powsta\u0142o przej\u015bcie pomi\u0119dzy kaplic\u0105 a refektarzem. Jeszcze przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 rozpocz\u0119to kolejne drobne zabiegi konserwatorskie. Na zamku mia\u0142o powsta\u0107 muzeum, pomys\u0142 nie zosta\u0142 jednak zrealizowany. Hitlerowcy zaj\u0119li Dzia\u0142dowo ju\u017c w pierwszych dniach wojny. Z rozkazu Niemc\u00f3w rozpocz\u0119to prace ziemne na przedzamczu. Dzia\u0142ania polega\u0142y mi\u0119dzy innymi na rozebraniu baszty w p\u00f3\u0142nocnym naro\u017cniku i przebiciu dzisiejszej ul. Zamkowej a\u017c do ul. M\u0119czennik\u00f3w. Sam zamek nie zosta\u0142 w czasie okupacji odbudowany. Dodatkowo podczas rosyjskiego ostrza\u0142u ze stycznia 1945 roku powa\u017cnie uszkodzona zosta\u0142a \u015bciana Domu Du\u017cego od strony dziedzi\u0144ca. Po wojnie dwukrotnie prowadzono na zamku badania archeologiczne, najpierw w 1958 roku, a p\u00f3\u017aniej w latach 80-tych XX wieku.<\/p><\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Urz\u0105d Miasta i Muzeum<\/h4>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
Od 2004 roku w nowo powsta\u0142ym skrzydle, swoj\u0105 siedzib\u0119 ma Urz\u0105d Miasta. W 2018 roku generalnego remontu doczeka\u0142 si\u0119 budynek g\u0142\u00f3wny, kt\u00f3ry zosta\u0142 zaadaptowany na siedzib\u0119 Muzeum Pogranicza w Dzia\u0142dowie. Od wrze\u015bnia 2018 roku mo\u017cna tam zwiedza\u0107 wystaw\u0119 muzealn\u0105 \u201eDzia\u0142dowo – miasto i ludzie dawnego pogranicza\u201d.<\/div><\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Bibliografia:<\/h2>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
    \n \t
  • \n
      \n \t
    1. Gause Fritz, Dzieje okr\u0119gu i miasta Dzia\u0142dowa, Wydawnictwo Dzia\u0142dowska Agencja Rozwoju S.A., Dzia\u0142dowo 2015<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/br>\n \t
    2. \n
        \n \t
      1. Skibicki Franciszek, Dzia\u0142dowo na starej poczt\u00f3wce wydanie drugie poprawione i uzupe\u0142nione, wyd. Burmistrz Miasta Dzia\u0142dowo, Dzia\u0142dowo 2014<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/br>\n \t
      2. \n
          \n \t
        1. Skibicki Franciszek, Historia dzia\u0142dowskiego zamku, okres budowy i rozkwitu, wyd. Towarzystwo Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Ziemi Dzia\u0142dowskiej, Dzia\u0142dowo 2011<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/br>\n \t
        2. \n
            \n \t
          1. Skibicki Franciszek, Historia dzia\u0142dowskiego zamku, okres upadku, wyd. Towarzystwo Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Ziemi Dzia\u0142dowskiej, Dzia\u0142dowo 2012<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ul><\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
            \n\t\t\t
            \n\t\t\t\t\t\t\t
            \n\t\t\t\t\t\t
            \n\t\t\t\t
            \n\t\t\t

            Opracowanie:<\/h2>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
            \n\t\t\t\t
            \n\t\t\t

            Krzysztof Siemianowski<\/h2>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

            Historia: Zamku Krzy\u017cackiego w Dzia\u0142dowie Pocz\u0105tki Zakon krzy\u017cacki wzni\u00f3s\u0142 pierwsz\u0105 warowni\u0119 obronn\u0105 na terenie Dzia\u0142dowa w 1306 roku. Prawdopodobnie by\u0142a to drewniana stra\u017cnica, przekszta\u0142cona z ziemno-drewnianego grodziszcza pruskiego. Przywilej lokacyjny dla miasta Dzia\u0142dowa wydano 14 sierpnia 1344 roku. R\u00f3wnolegle z tym jak powstawa\u0142o miasto, Krzy\u017cacy zacz\u0119li budowa\u0107 te\u017c murowany zamek z ceg\u0142y. Kompleks wzniesiono na […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"elementor_header_footer","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"featured_image_src":null,"featured_image_src_square":null,"author_info":{"display_name":"Pogranicze_muzeum_admin","author_link":"https:\/\/muzeum.dzialdowo.pl\/?author=1"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeum.dzialdowo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/504"}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeum.dzialdowo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeum.dzialdowo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.dzialdowo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.dzialdowo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=504"}],"version-history":[{"count":31,"href":"https:\/\/muzeum.dzialdowo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/504\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1153,"href":"https:\/\/muzeum.dzialdowo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/504\/revisions\/1153"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeum.dzialdowo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=504"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.dzialdowo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=504"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.dzialdowo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=504"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}